Lezing varroatolerante bijenvolken

 

Op dinsdag 10 december aanvang 20.00 uur komt Henk Kok, bestuurslid van De Duurzame Bij een lezing verzorgen over het imkeren met de varroamijt.
De lezing zal zijn bij Frans ter Huurne, Beekweg 10 te Buurse.
Leden van “De Heidebloem” hebben vrij entree en aan niet leden van “De Heidebloem” vragen wij €2,50 entree. De koffie is gratis.

Henk Kok is bestuurslid  van De Duurzame Bij en doet veel onderzoek naar een mogelijke samenlevingsvorm van de honingbij met de varroamijt. Onderdelen van het onderzoek zijn het tellen van de mijten, berekeningen maken, wat zijn de verwachtingen, eventuele bestrijding, selectie, enz. Henk imkert met 50 volken. Erwin Lankheet heeft het afgelopen seizoen ook allerlei tellingen en metingen bij hem op de stand gedaan. De hamvraag is: wat zeggen deze gegevens en hoe kan hij daarop inspelen?

De Duurzame Bij heeft op 15 september een symposium gehouden en wat daar is uitgekomen is hieronder kort samengevat weergegeven. Tijdens de lezing op 10 december kunnen hierover nog vragen worden gesteld, mocht er behoefte aan zijn.

Varroatolerante volken bestaan echt, ook in Nederland
Aan het einde van de dag kunnen we concluderen dat er ook onder onze populatie bijenvolken varroa-tolerante volken aanwezig  zijn. Het onderzoek van Bijen@WUR op Tiengemeten en in de Amsterdamse waterleiding duinen laat zien dat volken overleven ook als niet bestreden wordt. In de overlevende volken lijkt de voortplanting van de varroamijt verminderd.
De geringe wintersterfte in de Texelse Apis mellifera mellifera volken lijkt ook verklaard te kunnen worden door een geringe voortplanting van de varroamijt in het broed . Interessant is de opmerking van Romée van der Zee dat een kleine verhouding broednestgrootte/aantal bijen hierin bepalend zou kunnen zijn.

Landbevruchtingstation in Duitsland
De presentatie van Ralph Buechler laat zien dat door samenwerking van imkers en onderzoekers het mogelijk is om op grote schaal varroa-tolerante volken te selecteren en te vermeerderen. In Duitsland zijn er nu diverse landbevruchtingstations met vele varroa-tolerante darrenvolken.

Methoden en erfelijkheid
Uit andere internationaal onderzoek blijkt dat het Varroa-Selectieve-Hygiene (VSH) kenmerk bepaald wordt door 2 genen. Dit gegeven maakt het mogelijk gericht te selecteren op volken met het VSH kenmerk. Essentieel in het selectie proces zijn de testmethoden waarmee het kenmerk kan worden herkend. De presentatie van Pim Brascamp was hierin helder: voor de imker moet de testmethode eenvoudig en eenduidig zijn. Het onderzoek kan werken met complexere testmethoden. Een en ander zou in de toekomst gecoördineerd kunnen worden door Arista Bee Research, een door Bart-Jan Fernhout opgerichte stichting met als doel het selecteren en vermeerderen van varroa-resistente bijenvolken. Arista Bee Research is een ambitieus project dat door DDB van harte wordt ondersteund.

Kritische vragen aan DDB
De presentaties van DDB bestuursleden Egbert Touw en Henk Kok zijn goed maar ook kritisch ontvangen. Voor de selectie van bijenvolken hanteren wij het aantal mijten dat dagelijks op de varroabodem valt. De verschillen in groei van de mijtval gedurende het seizoen is een criterium dat verschillen tussen de volken op één stand zichtbaar maakt. Een geringe mijtval kan aanleiding zijn om het volk niet te bestrijden en hiervan verder te telen.
Op het gebruik de mijtval/dag als een bruikbaar criterium kwam kritiek: het is veel werk en kan niet door alle imkers toegepast worden. Bovendien is het niet duidelijk hoe de getallen te verwerken en ook het protocol van DDB is niet helder. Kortom voor ons werk aan de winkel, er is nog veel uit te leggen. In de komende maanden zullen we hieraan extra tijd besteden zodat we tijdens de studiedagen van de NBV hieraan extra aandacht kunnen besteden.